Turf-lab

Ontdek het turf-lab

Onderzoek naar turf in het Turf-lab

 

Wat is turf?

Turf is gedroogd veen dat vroeger gebruikt werd als brandstof. In moerassige veengebieden hebben afgestorven planten – na honderden jaren – een dikke veenlaag gevormd. Deze laag werd weggestoken in de vorm van bakstenen of opgebaggerd om het vervolgens te drogen op legakkers.

Water als belangrijke factor

Water en veen is een onomkeerbaar proces. Veen zonder water wordt turf maar turf met water wordt nooit meer veen. Via water is er veel turf vervoerd. Wel of geen water is de belangrijkste factor van betekenis voor het maken én vervoer van turf. Water en turf vloekt maar is ook nauw met elkaar verbonden.

Onze geschiedenis

Het is nog geen 100 jaar geleden dat er in Zuidoost Friesland veen werd afgegraven. Het verhaal van de schrijnende tegenstelling; het trieste en ploeterende bestaan van de veenarbeiders toen en de hieruit voortvloeiende rijkdom nu.

Onderzoek

Bedenk en maak een voorwerp of streek product dat op een toegankelijke manier het verhaal van de winning van turf in onze streek vertelt en verbeeldt en zo teruggeeft aan de geschiedenis van nu. Als eerbetoon aan de mensen die onze welvaart mogelijk hebben gemaakt.

.

.

.

Eerste bevindingen onderzoek Turf-lab

.

In de herfstvakantie van 2018 heb ik samen met jonge bezoekers van Museum Heerenveen onderzoek gedaan in het Turf-lab met turf. Om te kijken wat je met turf kunt doen. Dit is wat wij ontdekten:
.

  • Dat turf droog en stoffig is en bijna geen geur heeft.
    .
  • Waar je vies van wordt en dat turf in deze vorm niet echt een aanrader is om in je kamer te zetten.
    .
  • Maar als je turf combineert met water je pas goed kunt zien waaruit turf bestaat en dat dat elke keer verrast.
    .
  • Deze combinatie met water als mooi werd ervaren want zo kun je turf goed bekijken en na verloop van tijd ook de verkleuringen van het water volgen.
    .
  • Want zo kan de turf bewegen en kun je het proces volgen van hoe de brokjes turf uiteenvallen in steeds kleiner wordende plantenresten.
    .
  • Dat water met turf uit laagveen veel geler wordt dan turf uit hoogveen omdat dit korter in het water heeft gezeten.

.
.
.

Resultaten Turf-lab

We gingen aan de slag met turf en water, wat eigenlijk wel een beetje vreemd is als je weet hoe turf gemaakt en ontstaan is. Want turf is gedroogd veen – ontstaan dankzij water – en pas als je dit veen droogt krijg je turf. Maar doe je water bij turf dan wordt het niet opnieuw veen maar vallen al die eeuwen oude plantenresten als het ware uit elkaar wat een effect geeft zoals bij een sneeuwbal.
.
.
En zo zijn er de meest prachtige  ‘turfpoppetjes’ ontstaan; van heel eng met grote slierten turf tot stoer en lief. Van leeuw tot waakhond en er was zelfs een schatbewaarder bij …

..

 

Elke keer als je dit turfpoppetje beweegt ’stroomt’ de turf. Als symbool van een levende geschiedenis van verleden naar nu.

.
.
.

In de media

Onderzoek en workshop Ontdek het turf-lab in Heerenveen Museum.
.

Maand van de geschiedenis met Turf-lab: onderzoek naar turf in Heerenveen Museum.

.

.

.

Kunst als cadeau? Kijk gerust even in de webshop voor een klein kunstobject of stolpbeeld. Sluiten