Landschapspark Folsgeare-Sneek
Landschapspark Folsgeare-Sneek met de locaties Abma’s Pleats, Carpe Diem en Strûpenkeal. FOTO: Stichting Landschapspark Folsgeare
Tussen bedrijventerrein De Hemmen 3 en het dorp Folsgare ontvouwt zich Landschapspark Folsgeare-Sneek: een plek waar elke stap een verhaal vertelt. Hier smelten kunst, natuur en geschiedenis samen tot een inspirerende beleving voor jong en oud.
Langs zorgvuldig aangelegde wandelpaden doemen indrukwekkende bakens van cortenstaal op – stille getuigen van de verdwenen boerderijen Abma’s Pleats en Strûpenkeal. Deze bakens eren het agrarische verleden dat hier ooit was. Bewoners van Folsgeare, Sneek en de wijde omgeving kunnen hier genieten van een rustgevende ontdekkingstocht vol verborgen schatten en tijdloze verhalen.
Abma’s Pleats vormt het kloppend hart van het park met een levendige Dorpstuin en diverse activiteiten die ontmoeting en verbinding stimuleren. Op de terp van Strûpenkeal heerst juist de stilte – een plek van bezinning en rust. En dan is er nog Carpe Diem, ook wel de Blikken Pleats, die in al zijn oorspronkelijke pracht herrezen is.
Dankzij de inzet van Stichting Landschapspark Folsgeare in nauwe samenwerking met Dorpsbelang Folsgeare en andere betrokkenen, groeit dit bijzondere landschap uit tot een levendige ontmoetingsplek – doordrenkt van artistieke grootsheid en natuurlijke pracht.
Bidbook Landschapspark Folsgeare-Sneek
Abma’s Pleats cortenstaal baken
Foto van de voormalige boerderij Abma’s Pleats in 2008. FOTO: Atse Bruin
Abma’s Pleats baken cortenstaal foto impressie met bijenlint langs het pad.
Maquette ontwerp cortenstaal baken Abma’s Pleats
Geïnspireerd door de verhalen van voormalige bewoners en de geschiedenis van dit gebied, is het idee ontstaan om een toevluchtsoord te creëren voor de flora en fauna. Daarnaast zal het dienen als een ontmoetingsplek waar zowel inwoners van Folsgare en bezoekers uit Sneek en omstreken niet alleen kunnen kijken en ervaren, maar ook actief kunnen deelnemen aan activiteiten.
Ontwerp Abma’s Pleats
Dit ontwerp van Abma’s Pleats is een eerbetoon aan de familie Abma, waarbij het agrarische bestaan op een respectvolle manier opnieuw zichtbaar wordt gemaakt en verbeeld. Hierdoor kunnen bezoekers ter plekke een glimp opvangen van de voormalige Abma’s Pleats, inclusief de ‘verdwenen’ geschiedenis, oorspronkelijke functie en verhalen.
De vorm en zichtlijnen van het ontwerp zijn ontwikkeld vanuit de inspirerende en oorspronkelijke contouren van de voormalige Abma’s Pleats. Deze karakteristieke vorm wordt op ware grootte weergegeven op dezelfde locatie als waar de oorspronkelijke boerderij stond. Passend bij de nog bestaande beplanting op de locatie.
Dit zorgt ervoor dat de verdwenen boerderij weer een duidelijke herkenbare markering krijgt, waardoor deze opnieuw zijn plaats inneemt in het landschap. Tevens zijn deze zichtlijnen een verwijzing naar de oorspronkelijke zichtlijnen in het omringende historische agrarische landschap van sloten, opvaarten en landerijen.
Afmetingen en materialen
Baken Abma’s Pleats meet ruim 32m x 15m x 12m hoog. De zichtlijnen zijn 1m breed waarbij het dak boven het woongedeelte 2m hoog is en de schoorstenen 3m hoog. Om het bouwwerk in de toekomst toegankelijk te maken voor diverse culturele en andere evenementen wordt de ondergrond van de originele boerderij bestraat met grastegels.
Baken: 32m lang x 15m breed x 12m hoog.
Zichtlijnen: 1m breed, dak boven het woongedeelte 2m, schoorstenen 3m hoog.
Materiaal: Cortenstaal zichtlijnen met ondergrond van grastegels
Ontwerp: Wietske Lycklama à Nijeholt.
Uitvoerder: Mannen van Staal
Strûpenkeal cortenstaal baken
De boerderij Strûpenkeal op de terp zoals deze er voor de brand in 1973 uitzag, gezien vanaf Ald Rien.
Impressie tekening baken cortenstaal Strûpenkeal in Landschapspark Folsgeare -Sneek.
Strûpenkeal maquette ontwerp kunstwerk cortenstaal.
Deze boerderij, Strûpenkeal ( Strûp’emkeal), stond op een historisch hoge terp met grote archeologische waarde, landelijk en fraai gelegen met weidse uitzichten rondom. Mijn uitdaging was om de voormalige boerderij opnieuw bestaansrecht te geven als een eigentijds eerbetoon aan de oude ‘pleats’ en markeringspunt in het landschap. Waardoor haar geschiedenis, oorspronkelijke functie en verhalen opnieuw voelbaar zijn op deze altijd toegankelijke betekenisvolle ‘stilteplek’.
De eerste 10 jaren van mijn jeugd heb ik doorgebracht op deze terp en boerderij, toen nog volledig omgeven door landerijen en natuur. Als gevolg van deze weidsheid was het een voorecht om in deze prachtwereld te wonen en te werken. Daarom vind ik het belangrijk om anderen een glimp van deze bijzondere ervaring te kunnen laten ervaren en beleven.
Schetsontwerp Strûpenkeal 2025
De vorm van deze stelpboerderij was voor mij niet inspirerend om met zichtlijnen te werken, ook door de nabij liggende ligboxstal en toekomstige gebouwen. Gaandeweg het ontwerpproces werd dit juist een plek om te vertellen hoe het was om hier te wonen en te werken. Alleen met de natuur, open en vrij.
Daardoor ben ik gaan denken vanuit het ‘byntwerk’, het innerlijke en opbouw van de boerderij. Maar nu geen ‘bynten’ die het dak dragen maar ‘bynten’ die de contouren van het oorspronkelijke dak weergeven, op ware grootte.
Zo ontstond dit beeld met een groots welkom gebaar. Ik was verrast want opeens had ik het verhaal van mijn oom die vertelde dat mensen zo graag bij zijn moeder, mijn oma, op bezoek kwamen door weer en wind, vorm gegeven.
Als wachters die de schat en geschiedenis van deze terp bewaken. Als ode aan mijn moeders familie en alle andere vroegere bewoners die hier hun bestaan hebben opgebouwd. Als een warm welkom voor elke bezoeker.
Afmetingen en materialen
Bij plaatsing van baken Strûpenkeal wordt rekening gehouden met de beschermde archeologische waarde van de terp. Extra: Interactief kunstwerk. Bij elke ‘deur’ is een info-bordje met QR-code van de ruimte, aangevuld met verhalen van ex-bewoners. Dragers van geschiedenis en herinnering.
Baken: ± 3m breed x 12m hoog.
Materiaal: Cortenstaal
Ontwerp: Wietske Lycklama à Nijeholt.
Uitvoerder: Mannen van Staal
Een groots eerbetoon die de schat en geschiedenis van deze terp bewaken. Doordat het weidse landschap aan één kant van Strûpenkeal verdwenen is en plaats heeft gemaakt voor bedrijfsgebouwen is de terp haar zichtlocatie kwijtgeraakt. Maar met dit kunstwerk krijgt Strûpenkeal haar gezicht en statuur weer terug in dit landschap.
Nawoord Wietske Lycklama à Nijeholt
Deze bakens, die onderhoudsvriendelijk zijn, geven de twee voormalige erven een aantrekkelijke uitstraling en dragen bij aan het herstellen en behouden van de oude beplanting en bomen..
Mensen zijn altijd op zoek naar sporen uit het verleden. Daarom vind ik het belangrijk om de verhalen van de voormalige bewoners, die nog steeds worden verteld, te belichten en ook een plaats te geven als mondelinge geschiedenis in deze kunstwerken. Op die manier worden de nog zichtbare overblijfselen uit het verleden in het landschap bewaard. Zo blijft dit gebied met zijn culturele en historische waarden behouden voor huidige en toekomstige generaties (25-11-2020).
In de media
Contouren van Landschapspark Folsgeare-Sneek als verrijking van de ruimte, met Abma’s Pleats, Strûpenkeal en Carpe Diem, Sneeker Nieuwsblad, 20 april 2026
Atelier, sporthal of brandhout van Krúsrak, LC 31 maart 2026
“…..Wigle Sinnema ziet de brug liever terug in Landschapspark Folsgeare-Sneek, een groen gebied langs de A7 dat moet uitgroeien tot een natuurlijke buffer tussen de stad en het dorp. ‘Deze brug zou een mooie toevoeging aan de inrichting kunnen zijn’…….”
Gehoord & Gezien: Kunstwerk, LC 26-02-2026
“In het Landschapspark Folsgeare moet bij de de vroegere boerderij Abma’s Pleats een kunstwerk komen. De herinnering aan deze plek en andere verdwenen boerderijen moet daarmee levend gehouden worden”……
Deelname ‘Kern met Pit’, Groot Sneek, 20-01-2024
Folsgare houdt industrie op afstand, LC 09-04-2021
Brochure Landschapspark Folsgeare aan wethouder Faber overhandigd, Groot Sneek 07-04-2021
Actuele status Landschapspark Folsgeare-Sneek
In samenspraak met Stichting Landschapspark Folsgeare en Dorpsbelang Folsgeare.
2026
Begin dit jaar heb ik intensief gewerkt aan de laatste loodjes voor het totstandkoming van het bidbook. Zoals het aanleveren van inhoudelijke en artistieke input voor de ontwikkeling van een logo en beeldimpressie, ter ondersteuning van een subsidieaanvraag. Eind maart 2026 werd het bidbook afgerond en kon het gedrukt worden…..
Eerste exemplaar
Het eerste exemplaar van het bidbook ‘Landschapspark Folsgeare – Sneek, een verrijking voor de mienskip’ is op woensdag 22 april feestelijk overhandigd aan burgemeester Jannewietske de Vries van Súdwest-Fryslân. Dit markeerde een bijzonder en symbolisch moment in de verdere ontwikkeling van het project.
2025
Vierde ontwerpfase atelier – Strûpenkeal
In samenspraak met de stichting heb ik het ontwerp van Strûpenkeal opnieuw onder handen genomen. In de huidige vorm brengt het ontwerp de sfeer en beleving van de locatie nog onvoldoende tot leven in enkel de contouren van de voormalige stelpboerderij. Hoewel deze contouren de essentie helder blootleggen en de historische structuur krachtig verankeren, bleef bij mij het gevoel knagen dat er iets ontbrak. Het ontwerp was te er teruggebracht tot lijn en vorm, zonder ruimte voor verbeelding en beleving van wat deze plek juist ook wil zijn: een stilteplek, een omgeving van rust en verstilling.
Schetsontwerp Strûpenkeal
Juist in die spanning tussen herkenning en openheid heb ik gezocht naar een nieuw evenwicht en beeldtaal. De wachters vanuit mijn allereerste concept die de terp bewaken als schat zijn daarmee teruggekeerd. Een ontwerp dat meer ademruimte laat, meer uitnodigt tot interpretatie en beleving.
Bidbook Landschapspark Folsgeare-Sneek
Gelukkig bood deze periode de ruimte om het ontwerp verder te verdiepen en door te ontwikkelen, precies op tijd om hieraan invulling te geven binnen het bidbook voor Landschapspark Folsgeare in Sneek. Achter de schermen heb ik hier intensief aan bijgedragen in mijn rol als artistiek adviseur en artistiek leider. Ik was verantwoordelijk voor het aanleveren van de inhoudelijke basis van het bidbook en voor de coördinatie van de ontwerpen en het beeldmateriaal, zodat alles samenkwam in een helder en overtuigend geheel.
2024
Begin dit jaar heb ik diverse bijeenkomsten bijgewoond en presentaties verzorgt rondom het project Abma’s Pleats, in nauwe samenwerking met de commissie van de ecologische ‘Doarpstún Abma’s Pleats’. Dit initiatief sluit naadloos aan bij de intentie van het kunstwerk Abma’s Pleats als ontmoetingsplek: een moestuin en leerschool voor jong en oud, waar samen zaaien, verzorgen en oogsten centraal staan.
Abma’s Pleats als ontmoetingsplek
In samenspraak met de inwoners van Folsgeare groeit hiermee een inspirerende ambitie om Abma’s Pleats te laten uitgroeien tot een levendige plek van verbinding en ontmoeting, waar op duurzame wijze groenten worden verbouwd en tegelijkertijd ruimte ontstaat voor biodiversiteit en schuilplekken voor fauna.
Stichting Landschapspark Folsgeare
Parallel hieraan zijn potentiële kandidaten benaderd om zitting te nemen in een nieuw op te richten stichting. In augustus is deze stichting formeel opgericht onder de naam Stichting Landschapspark Folsgeare, met Wigle Sinnema als voorzitter en Jelle Breeuwsma en Hendrik Zeilstra als bestuursleden.
In nauwe samenwerking met de stichting heb ik inhoudelijk bijgedragen aan het opstellen van een projectplan. Op basis hiervan is gezamenlijk een eerste, samenhangend plan uitgewerkt. Aansluitend zijn verkennende stappen gezet richting mogelijke fondsen en andere financiële bijdragen, met als doel de realisatie van de beoogde kunstwerken en de verdere ontwikkeling van het project te ondersteunen.
2023
Derde ontwerpfase atelier – Strûpenkeal
Afgelopen jaar, na het ontwerp van Abma’s Pleats en vooral dit jaar, heb ik opnieuw met hernieuwde aandacht gewerkt aan het ontwerp van Strûpenkeal. Als weergave was het dan misschien realistisch, alle contouren met bliksemafleider en markering deuren, maar als beeld schoot het tekort.
In het atelier ontstonden eindeloze sessies van schetsen in karton, verfijnen en opnieuw bekijken, soms met waardevolle input van anderen. Het doel was om ook dit ontwerp meer in dezelfde beeldtaal en samenhang te brengen als Abma’s Pleats. Pas na de inbreng van derden en het weghalen van mijn mooiste lijn kwam ik dichterbij een universele verbeelding van mijn verhaal en jeugd op deze boerderij.
Schetsontwerp Strûpenkeal
Het resultaat is een nieuw ontwerp waarin enkel de contouren van de stelpboerderij zichtbaar zijn, in lijn met de vormgeving van Abma’s Pleats. De compositie maakt subtiel duidelijk waar vroeger het woongedeelte zich bevond en waar de koeien hun plek hadden. Alle schommel-elementen zijn daarbij uit het ontwerp verwijderd, waardoor de essentie sterker naar voren komt. Een strak kloppend kunstwerk van deze voormalige stelpboerderij met de belangrijkste contouren als zichtlijnen.
Realisatie kunstwerken Landschapspark Folsgeare
Vanuit Dorpsbelang is vervolgens besloten om het traject op te knippen in twee fasen: eerst de realisatie van het kunstwerk Abma’s Pleats, met daarna het kunstwerk van Strûpenkeal.
2022
Kulturele Kuier Gerben Rypma Stichting
Zaterdag 22 oktober was er een culturele wandeltocht ‘Rondom Folsgare’, georganiseerd door de Gerben Rypma Stichting. Met o.a. ook een wandeling naar de voormalige Abma’s Pleats, Carpe Diem en Strûpenkeal waar ik iets vertelde zie foto Unyk lânskip by Folsgeare.
Welstandscommissie Hûs en Hiem
Maandag 19 december had ik een vooroverleg met de Welstandscommissie Hûs en Hiem over de twee landmarks in het Landschapspark Folsgeare. Daarna volgde een positief welstandsadvies met de volgende tekst:
‘In het kader van dit vooroverleg is de adviescommissie ruimtelijke kwaliteit van oordeel dat de ingediende stukken, getoetst aan de door de gemeenteraad vastgestelde criteria, uitzicht bieden op een positieve welstandsadvisering.
– Wel doen wij nog de aanbeveling om de ‘stelp’ eenzelfde gestileerd en bijna
iconografisch karakter te geven als de getoonde ‘kop-hals-romp’ boerderij.’
2021
Brochure Landschapspark Folsgeare
Woensdag 7 april om 15.00 is de Brochure Landschapspark Folsgeare. Duurzame versterking van het landschap tussen dorp en stad via een online bijeenkomst overhandigd aan wethouder Faber.
De reactie van wethouder Faber: “Alles van biodiversiteit tot educatie verenigt in één kunstwerk is een sublieme gedachte. En eerbetoon spreekt mij ook erg aan”.
Dorpsbelang Folsgeare: ”Folsgare op de kaart zetten'”!
2020
Stikstofcrisis en corona
En opeens liggen alle plannen stil en is er geen voortgang te melden vanwege de stikstofcrisis in 2019. Even later gevolgd door de corona uitbraak begin 2020 met alle gevolgen van dien.
Brochure met zienswijze en inspraakreactie
Echter achter de schermen blijft Dorpsbelang zich inzetten voor Landschapspark Folsgeare en wordt er hard gewerkt om een inventarisatie te maken van alle voorgestelde plannen.
Daarna in september 2020 zit ik weer rond de tafel. De bedoeling is om een brochure met presentatie van alle plannen in te dienen als zienswijze en inspraakreactie op ‘Ontwerp bestemmingsplan de Hemmen 111 en bijbehorend beeldkwaliteitsplan’.
Tweede ontwerpfase atelier – Abma’s Pleats
Bij het weerzien van de ontwerpen bleef het ontwerp voor Strûpenkeal overeind maar dat van Abma’s Pleats niet. Miste de gelaagdheid van verbeelding in het ontwerp.
Schetsontwerp Abma’s Pleats
Na gesprekken met ex-bewoners en betrokkenen kwamen essentiële herinneringen naar boven en viel in oktober alles samen: een logisch ontwerp met een rond en kloppend verhaal waar alles inzit zoals;
- De vorm in contouren op ware grootte van de voormalige boerderij, als tekenachtige lijnen en bijna schetsmatige sculptuur, passend in het landschap. Soms nadrukkelijk zichtbaar voor wie het wil zien, soms subtiel verstopt tussen het nog aanwezige rijke groen van de bomen rond de voormalige boerderij.
- Met de sfeer van een wijze boer want hier werd vroeger op een wijze manier geboerd. Nu een plek waar ontwikkeling, nieuwe initiatieven en vormen van biodiversiteit samen komen. Met alle ruimte voor de diverse flora en fauna.
- Aan de achterzijde, grenzend aan de A7, verschijnt de letter A in het landschap, verstopt in de contouren van de voormalige boerderij als eerbetoon aan de familie Abma.
Het ontwerp presenteerde ik aan de voormalige bewoner. Met één blik zei hij: “Hjir krij ik in goed gefoel by.”
Opstellen Brochure Landschapspark Folsgeare
Vanaf oktober 2020 is er wederom hard gewerkt door alle betrokkenen voor een zo volledig mogelijke brochure, compleet met impressie tekeningen en foto’s van alle voorgestelde plannen uit het dorp. Zo leverde ik een inhoudelijke bijdrage van de kunstprojecten Abma’s Pleats, Carpe Diem en Strûpenkeal.
2019
Eerste ontwerpfase atelier
Na een inspirerende rondleiding op 26 maart 2019 van betrokken personen bij de ontwikkeling van dit gebied, ging ik vervolgens thuis aan de slag in mijn atelier. Op 23 mei presenteerde ik voor het eerst mijn ontwerp aan Dorpsbelang Folsgeare, die dit verrassend vonden.
Vervolgens werd ik uitgenodigd om dit ontwerp ook te presenteren op de gezamenlijke vergadering van Dorpsbelang en ambtenaren van de gemeente Súdwest-Fryslân op 17 juni 2019. Opnieuw positieve reacties..
Presentatie ontwerp inwoners Folsgare
Vrijdag 27 september 2019 mocht ik het ontwerp presenteren aan de inwoners van Folsgare op voordracht van Dorpsbelang.
Publicatie Eerste ontwerp Abma Pleats en Strûpenkeal voor de bufferzone, Landschapspark Folsgeare, in samenwerking met Dorpsbelang Folsgare.